Centrum Solidarności „Stocznia” – w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego

Dodano: 09 gru 2025, 11:29

W nocy z 12 na 13 grudnia w stoczniowej świetlicy stoczni (kiedyś im. Adolfa Warskiego) odbędzie się wernisaż wystawy „Grudzień, czyli represje po szczecińsku”. Organizatorem spotkania jest Centrum Solidarności „Stocznia” w Szczecinie.
Wystawa zaprezentowana zostanie w miejscu szczególnym dla historii stoczni, Szczecina i kraju, w świetlicy, w której 30 sierpnia 1980 roku podpisywano „Porozumienia Sierpniowe”, w której dziesięć lat wcześniej wcześniej, w roku 1971, Pierwszy Sekretarz KC PZPR Edward Gierek spotkał się ze stoczniowcami.
Na wernisażu wystawy obecni będą świadkowie wydarzeń sprzed 44 lat: Mieczysław Ustasiak – przewodniczący strajku okupacyjnego oraz Julian Sekuła – były milicjant, uczestnik protestu głodowego i autor odezwy do funkcjonariuszy.
Wystawa prezentuje artefakty odkryte przez zespół Centrum Solidarności „Stocznia” w sierpniu 2025 r.: skrzynkę na datki dla wolnych związków zawodowych w MO, dokumenty z teczki Andrzeja Milczanowskiego – nieformalnego przywódcy strajku, a także wojskowy pojazd typu BRDM, ustawiony przed budynkiem świetlicy jako symbol terroru stosowanego wobec opozycji w PRL.

Ekspozycja jest pierwszą w Polsce przedstawiającą głodowy protest milicjantów, którzy podjęli próbę założenia wolnych związków i otrzymali wsparcie stoczniowców z „Warskiego”. Na wystawie pojawią się także plansze dokumentujące przebieg strajku w Stoczni Remontowej „Gryfia” i jego pacyfikację.
15-16 grudnia w Świetlicy Wolności odbędzie się przegląd filmowy, poświęcony wydarzeniom „Grudnia ’70”, na którym zaprezentowane zostaną między innymi następujące filmy:
1. Skarga (reż. Jerzy Wójcik, 1991, 85 min.)
2. Grudzień 70. Interesy władzy (reż. Sławomir Koehler, 2010, 52 min.)
3. Wyrwane z pamięci. Grudzień ’70 (reż. Agnieszka Klimkiewicz, Barbara
Sielska, 2001, 30 min.)
4. Dni, które wstrząsnęły Polską (reż. Jerzy Eisler, Jacek Sawicki,
2006, 44 min.)
5. Grudzień 1970. Polski dramat (reż. Grzegorz Sieczkowski, 2016)
6. Dzielnieśmy stali, celnie rzucali (reż. Maria Dłużewska, 2022, 58
min.)
7. Czarny czwartek. Janek Wiśniewski padł (reż. Antoni Krauze, 2011, 100
min.)
8. 1970 (reż. Jerzy Wójcik, 1991, 73 min.)

Organizatorzy podkreślają, że organizowane w grudniu wydarzenia mają na celu upowszechnianie wiedzy o historii „Solidarności” w Szczecinie oraz budowanie świadomości społecznej na temat roli stoczniowców w najnowszych dziejach Polski.
W grudniu delegacja Centrum Solidarności „Stocznia” weźmie również udział w uroczystościach rocznicowych: pod pomnikiem „O Godność”, przy tablicy Ofiar Grudnia 1970 r., przy „Aniele Wolności” oraz przy tablicy na ul. Starzyńskiego.
Wystawa i przegląd filmowy powstały dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wśród nas wciąż jest wielu bohaterów wydarzeń sierpnia 1980 r., grudnia 1981 r. i tragedii Grudnia 1970 – to przede wszystkim oni zasługują, aby ich historia znalazła godne miejsce w przestrzeni publicznej i nigdy nie została zapomniana.